Grypa czy przeziębienie - jakie są różnice?

Ten artykuł przeczytasz w około 12 minut

W sezonie jesienno-zimowym wielu z nas zadaje sobie pytanie: grypa czy przeziębienie. Co dokładnie je od siebie odróżnia i jak, patrząc na pierwsze symptomy, uniknąć pomyłki? Chociaż jedno i drugie to infekcje wirusowe układu oddechowego, różnią się dynamiką rozwoju, nasileniem dolegliwości i ryzykiem powikłań. Świadomość różnic między grypą a przeziębieniem pomaga łatwiej ocenić, z jaką infekcją mamy do czynienia i w jakim momencie warto skonsultować się z lekarzem [1][2].

Najważniejszy wyróżnik: tempo i „siła uderzenia”

W przeziębieniu objawy narastają stopniowo: najpierw drapanie w gardle i katar, po 1-2 dniach uczucie rozbicia. Grypa uderza nagle – w ciągu kilku godzin pojawia się wysoka gorączka, dreszcze, ból mięśni i głowy; to typowy „ostry start” infekcji [1][3]. Ta gwałtowność oraz wyższa temperatura ciała to pierwsze, praktyczne wskazówki jak odróżnić przeziębienie od grypy [1][4].

Gorączka przy grypie i przeziębieniu

W grypie gorączka bywa wysoka (często >39°C), nierzadko z towarzyszącymi dreszczami i znacznym osłabieniem [2][4]. W przeziębieniu temperatura rzadziej przekracza 38°C; częściej obserwujemy stan podgorączkowy albo jego brak [1][3]. Sama gorączka nie przesądza o rozpoznaniu, ale jej poziom i nagły początek układają się w charakterystyczny wzorzec [1][2].

Katar, ból gardła, kaszel przy grypie i przeziębieniu

Przy przeziębieniu dominują dolegliwości „górne”: wodnisty katar, kichanie, umiarkowany ból gardła. Kaszel – jeśli się pojawia – bywa łagodny, częściej mokry. W grypie kaszel jest zwykle suchy, napadowy i męczący, nierzadko utrzymuje się dłużej niż inne symptomy (nawet 2–3 tygodnie) [2][5][11]. Ból gardła w grypie występuje, ale nie jest tak charakterystyczny jak w przeziębieniu [1][3].

Ogólne objawy grypy i przeziębienia

 

Grypa to uogólnione rozbicie: silne bóle mięśni i stawów, bóle głowy, „łamanie w kościach”, fotofobia, wyczerpanie utrzymujące się po ustąpieniu gorączki — to typowy obraz kliniczny [2][6][11]. Przeziębienie daje zwykle łagodniejsze objawy ogólne; mimo dyskomfortu większość osób jest w stanie wykonywać podstawowe czynności [3][6].

Czas trwania i okres zakaźności grypy i przeziębienia

Objawy przeziębienia trwają zwykle 5–10 dni; w przypadku grypy 7–14 dni, a kaszel i zmęczenie mogą „dochodzić” jeszcze kilka tygodni [6][11]. Okres inkubacji grypy wynosi zwykle 1–4 dni (średnio ok. 2), a zakaźność zaczyna się dzień przed wystąpieniem objawów i trwa 5–7 dni — dłużej u dzieci i osób z obniżoną odpornością [11]. To istotne dla planowania domowej izolacji i ochrony domowników.

Dodatkowe objawy i grupy ryzyka

U dzieci w przebiegu grypy mogą pojawić się dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), które w przeziębieniu są rzadsze [7][11]. Największe ryzyko ciężkiego przebiegu grypy dotyczy: seniorów ≥65 r.ż., kobiet w ciąży, małych dzieci, osób z chorobami przewlekłymi (płuc, serca, nerek, metabolicznymi) i z obniżoną odpornością [8][9][11]. U dorosłych dominują silne bóle mięśni i stawów, u dzieci częściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego [7].

Leczenie – wspólne elementy i różnice

W obydwu przypadkach (grypa i przeziębienie) podstawą są: odpoczynek, nawodnienie, leki objawowe (przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, krople do nosa, preparaty na kaszel) oraz higiena i wietrzenie pomieszczeń [2][6]. Różnica polega na możliwości leczenia przyczynowego w grypie – leki przeciwwirusowe (np. inhibitory neuraminidazy) rozważa się u chorych z grup ryzyka lub w ciężkim przebiegu, najlepiej w ciągu 48 godzin od początku objawów [2][11]. W przeziębieniu takie leczenie nie ma zastosowania; stosujemy wyłącznie terapię objawową.

Regeneracja organizmu po chorobie

Niezależnie od tego, czy przeszliśmy grypę czy przeziębienie, bardzo ważna jest odpowiednia rekonwalescencja. Zmęczenie po infekcji bywa dokuczliwe, dlatego warto zadbać o odpowiednią ilość snu, lekkostrawną dietę bogatą w witaminy i minerały oraz stopniowy powrót do aktywności fizycznej. Zbyt szybki powrót do obowiązków może sprzyjać nawrotom infekcji i opóźniać powrót do pełni sił [6][8].