Czy od zimna można się przeziębić?

Okres jesienno-zimowy sprzyja przeziębieniom. To czas, kiedy znacznie częściej zapadamy na wirusowe infekcje układu oddechowego. Przyczyn tego zjawiska zwykle doszukujemy się w niskich temperaturach, jakie panują w tym okresie. Czy jednak rzeczywiście mają one niekorzystny wpływ na nasze zdrowie? Czy istnieje jakieś biologiczne uzasadnienie tej teorii?

Dlaczego zimą chorujemy częściej?

Panuje powszechne przekonanie, że zimą częściej chorujemy. Okazuje się jednak, że ma to również naukowe uzasadnienie. Badania laboratoryjne jasno pokazują, że sezon przeziębień ma związek z czynnikami meteorologicznymi. [1] Zatem, dlaczego przeziębiamy się zimą częściej? Odpowiedź jest prosta. Naukowcy są zgodni – niskie temperatury, zmiany wilgotności powietrza i większa ilość opadów, które pojawiają się w zimowym sezonie w naszej strefie klimatycznej, sprzyjają częstszym infekcjom wirusowym. Ale to nie wszystko – istnieją też inne czynniki, które sprawiają, że w tym czasie częściej łapiemy przeziębienie.

Jak pokazują liczne badania, za większą zachorowalność w sezonie jesienno-zimowym odpowiada także wewnętrzny mikroklimat, jaki w chłodniejszych miesiącach roku panuje w naszych domach. Ogrzewanie, ale także klimatyzacja nie tylko mają wpływ na temperaturę w naszych wnętrzach, ale także na panującą w nich wilgotność. Przebywanie w takich warunkach sprzyja replikacji wirusów odpowiedzialnych za sezonowe infekcje.

Jak zimno wpływa na organizm?

Nadmierne wychłodzenie ciała zdecydowanie sprzyja przeziębieniu. W tym powszechnie powtarzanym stwierdzeniu jest dużo prawdy. Przemoczone buty i kurtka mogą zaowocować nieprzyjemnymi konsekwencjami zdrowotnymi, podobnie jak brak czapki podczas chłodów. Choć nie każde przemarznięcie musi kończyć się chorobą, sprzyja ono zachorowaniom na sezonowe infekcje wirusowe. W zrozumieniu tego, jak zimno wpływa na odporność, pomogli naukowcy, którzy badali mechanizm tego zjawiska.

Badania naukowe przeprowadzone przez grupę badaczy udowodniły, że ekspozycja na zimno zmniejsza naszą odporność na niektóre szczepy wirusów, przede wszystkim tych odpowiedzialnych za sezonowe przeziębienia. [2] To przełomowe odkrycie pomaga zrozumieć, jakie mechanizmy obecne w naszym organizmie odpowiadają za to. Okazuje się, że odpowiedź na pytanie, jak zimno wpływa na naszą odporność, była wyjątkowo prosta.

Znany rynolog, jeden ze współautorów przeprowadzonych badań – dr Benjamin Bleier, dyrektor otolaryngologii w Massachusetts Eye and Ear oraz profesor nadzwyczajny w Harvard Medical School w Bostonie stwierdził: „Zimne powietrze wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji wirusowej, ponieważ w efekcie tego niewielkiego spadku temperatury tracimy w zasadzie połowę naszej odporności”. [3] To jasna odpowiedź na pytanie, czy odporność i temperatura mają ze sobą związek.

Z przeprowadzonych badań wynika, że zimne powietrze znacząco zmniejsza odpowiedź immunologiczną organizmu, a nasz nos jest swoistym jej strażnikiem. Jest on wyposażony w odpowiednie mechanizmy obronne, które mają nas chronić przed chorobotwórczymi intruzami. To właśnie w błonach śluzowych nosa dochodzi zwykle do pierwszego kontaktu wirusów i bakterii z układem oddechowym. Zimno a przeziębienie są zatem ze sobą ściśle powiązane.

Mokra głowa i zimne stopy – codzienne ryzyko

Czy od zimna można się przeziębić? Według naszych zapobiegliwych babć na pewno. Ileż to razy w dzieciństwie słyszeliśmy od bliskiej osoby ostrzeżenia, aby nie wychodzić na zewnątrz z mokra głową, bo na pewno się przeziębimy. Nie inaczej było w przypadku przemoczonych butów, które z pewnością doprowadzą do wychłodzenia stóp i zachorowania. Okazuje się, że w tych prostych radach mogło być trochę logiki. Zatem, czy wychodzenie z mokra głową powoduje przeziębienie? [4]

Mokre włosy w żadnym wypadku nie doprowadzą do choroby. Do jej wywołania potrzebne są chorobotwórcze wirusy i bakterie. Natomiast na pewno spowodują wyraźny dyskomfort, a nawet nadmierne wychłodzenie ciała, co może się wiązać z obniżeniem odporności. Choć mokra głowa, czy też zimne stopy same w sobie nie spowodują infekcji, to jednak przyczyniają się do wyziębienia organizmu. Jak już wiemy, z przeprowadzonych przez naukowców badań wynika, że zimno ma znaczący wpływ na naszą odpowiedź immunologiczną. Zadbajmy zatem o to, aby unikać przebywania w niskich temperaturach. To z pewnością korzystnie wpłynie na naszą odporność.