Dlaczego oczy łzawią podczas grypy i przeziębienia? Przyczyny i sposoby leczenia

Łzawienie oczu to objaw, który często pojawia się w trakcie infekcji, choć nie zawsze jest kojarzony bezpośrednio z przeziębieniem lub grypą. Tymczasem narząd wzroku pozostaje w ścisłej relacji z górnymi drogami oddechowymi, dlatego stan zapalny może obejmować także okolice oczu. W przebiegu choroby organizm uruchamia mechanizmy obronne, które prowadzą do zwiększonej produkcji łez. Zrozumienie tych zależności pomaga właściwie ocenić objawy, odróżnić je od innych schorzeń oraz reagować na nie w sposób świadomy i bezpieczny.

Z jakiego powodu podczas infekcji może dochodzić do nadmiernego łzawienia oczu

Podczas przeziębienia i grypy organizm reaguje na infekcję wirusową rozwojem stanu zapalnego w obrębie błon śluzowych nosa, gardła i zatok. Struktury te są połączone z narządem wzroku poprzez kanaliki łzowe, dlatego proces zapalny może oddziaływać także na oczy, nawet jeżeli pierwotne objawy dotyczą głównie dróg oddechowych.

W efekcie pojawiają się łzawiące oczy przy przeziębieniu, uczucie pieczenia, napięcia powiek lub dyskomfort nasilający się podczas patrzenia na światło. Mechanizm ten jest typowy dla infekcji górnych dróg oddechowych i wpisuje się w ogólny obraz objawów przeziębienia oraz grypy [1].

Jak dochodzi do łzawienia podczas choroby?

Łzawienie oczu przy grypie i przeziębieniu jest zwykle efektem współdziałania kilku mechanizmów zachodzących jednocześnie. Najczęściej należą do nich:

• zwiększona produkcja łez jako naturalna reakcja obronna organizmu,
• utrudniony odpływ łez spowodowany obrzękiem błony śluzowej nosa,
• spływanie wydzieliny z nosa, która podrażnia okolice oka,
• pobudzenie zakończeń nerwowych przez stan zapalny w obrębie dróg oddechowych.

Dodatkowo spływająca wydzielina oraz podrażnienie dróg oddechowych mogą pobudzać zakończenia nerwowe odpowiedzialne za odruch łzawienia. Zjawiska te nie muszą wiązać się z bólem, ponieważ łzawienie stanowi naturalny mechanizm obronny organizmu.

W łagodzeniu ogólnych objawów towarzyszących infekcji, takich jak gorączka, ból czy uczucie rozbicia, niektórzy pacjenci sięgają po leki złożone, takie jak Fervex, które są stosowane w objawowym leczeniu przeziębienia i grypy. Należy jednak pamiętać, że tego typu preparaty nie działają bezpośrednio na przyczynę łzawienia oczu, a ich stosowanie powinno odbywać się zgodnie z informacjami zawartymi w ulotce lub po konsultacji z lekarzem bądź farmaceutą.

Czy łzawienie oznacza chorobę oczu?

W większości przypadków nadmierne łzawienie ma charakter przejściowy i ustępuje wraz z poprawą stanu ogólnego oraz zmniejszeniem nasilenia infekcji. Samo występowanie łez nie musi zatem świadczyć o chorobie okulistycznej ani o konieczności stosowania specjalistycznego leczenia.

Warto jednak pamiętać, że łzawienie może mieć także inne przyczyny, w tym alergiczne. Jak wskazują materiały edukacyjne, obserwacja czasu trwania objawów oraz okoliczności ich występowania pomaga odróżnić infekcję od innych stanów [2], co ma znaczenie przy podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu i ewentualnej konsultacji specjalistycznej.

Łzawienie a zapalenie spojówek

W przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych może rozwinąć się zapalenie spojówek, zwłaszcza o podłożu wirusowym. Objawia się ono zaczerwienieniem, pieczeniem, uczuciem piasku pod powiekami oraz nasilonym łzawieniem, które nie ustępuje mimo odpoczynku.

Taki stan bywa związany z infekcją ogólnoustrojową i wymaga odpowiedniego postępowania objawowego. Według źródeł farmaceutycznych zapalenie spojówek często współwystępuje z przeziębieniem i grypą, ale nie zawsze oznacza powikłanie choroby ani konieczność intensywnego leczenia [3].